Tôi biết trái tim mình sẽ không yên được nếu qua dịch bệnh mà tôi cầm passport Việt Nam đi du lịch tứ xứ, trong lúc đồng bào mình còn chật vật.

Bài viết khuyến khích du lịch Việt Nam này không phải theo tinh thần “trâu ta ăn cỏ đồng ta”. Tôi vẫn yêu Bangkok với ti tỉ món ăn chua cay mặn ngọt. Tôi vẫn mê thả bộ trên những con phố Singapore sạch bóng, nơi mệnh danh là đô thị của tương lai. Tôi vẫn thích đứng trên đỉnh The Peak ngắm toàn cảnh Hong Kong. Nhưng 2020 sẽ là năm tôi sẽ khám phá Hà Nội, Hội An, Đà Lạt, Nha Trang, Quy Nhơn… Bởi vì tôi biết trái tim mình sẽ không yên được nếu qua dịch bệnh mà tôi cầm passport Việt Nam đi du lịch tứ xứ, trong lúc đồng bào mình còn chật vật.

Việt Nam đón 18 triệu lượt khách quốc tế trong năm 2019, thu về 726.000 tỷ đồng. Năm 2020, ngành du lịch Việt Nam phấn đấu đón khoảng 20,5 triệu lượt khách quốc tế, phục vụ 90 triệu lượt khách du lịch nội địa, tổng thu đạt trên 830.000 tỷ đồng. – Đây là câu chuyện của đầu năm 2020, và bây giờ mới đầu tháng 5 đã thành quá cũ. Năm nay, ngành du lịch Việt Nam phấn đấu không tăng trưởng âm đã là một kỳ tích thần kỳ.

NẾU dịch bệnh kết thúc vào cuối tháng 6, lượng khách quốc tế đến Việt Nam sẽ ở đáy cho đến hết tháng 6, sau đó sẽ dần hồi phục nhưng số lượng còn thấp, do vẫn còn các biện pháp hạn chế đi lại giữa các nước. Trong kịch bản này, chúng ta dự đoán cả năm chỉ còn khoảng 5,5 triệu lượt khách quốc tế ghé thăm.

NẾU đại dịch kéo dài đến cuối tháng 9, đặc biệt là ở châu Âu và Bắc Mỹ, trong khi các nước châu Á (có Hàn Quốc, Trung Quốc – hai thị trường khách lớn của Việt Nam) cơ bản khống chế được dịch, thì thời gian ngưng trệ của ngành du lịch sẽ kéo dài đến tháng 9. Chúng ta chỉ có thể mở biên giới đón khách một cách nhỏ giọt, do tâm lý lo sợ và khả năng tài chính của du khách quốc tế bị eo hẹp sau sự càn quét của đại dịch. Dự đoán cả năm 2020, Việt Nam chỉ còn đón khoảng 4,6 triệu lượt khách quốc tế.

NẾU tình hình diễn biến xấu hơn, đến hết tháng 12 mà dịch vẫn chưa kết thúc, nghĩa là từ đây đến hết năm Việt Nam sẽ chẳng đón một khách du lịch quốc tế nào. Dự đoán cả năm chỉ còn khoảng 3,7 triệu lượt khách quốc tế (đã đón trong quý 1 năm nay).

Theo cả ba kịch bản phát triển năm 2020 do Tổng cục Du lịch đề ra, thì kịch bản nào cũng báo trước một tương lai khó khăn dành cho các doanh nghiệp du lịch. Kế sinh nhai của hàng ngàn người Việt sống phụ thuộc vào ngành du lịch (hàng không, nhà hàng, khách sạn, bán tour) sẽ còn bấp bênh dài hạn. Tuy chưa có con số thống kê chính thức, nhưng các chuyên gia kinh tế dự tính, tại Hà Nội và TP.Hồ Chí Minh, 80-90% số doanh nghiệp lữ hành nhỏ và vừa có thể đã tạm dừng hoạt động hoặc hoạt động cầm chừng.

Tới thời điểm hiện tại, vẫn chưa thể xác định được thời điểm nào ngành du lịch Việt Nam được vực dậy. Nhưng bạn có thể giúp một chút, bằng cách:

Lựa chọn Việt Nam cho các chuyến đi kế tiếp của mình!

Với những người trẻ lớn lên giữa một thế giới phẳng thì dịch chuyển và du lịch là nhu cầu chứ không phải thú vui xa xỉ. Sức khoẻ tâm thần (mental health) là một trong những vấn đề quan trọng nhất của thế hệ trẻ thời đại digital, và du lịch là một phương pháp hữu hiệu có thể giúp cân bằng tâm lý tốt nhất.

Trong tình hình các nước gần Việt Nam vẫn còn đang đóng biên, lại thêm tâm trạng nhấp nhổm lo âu không biết dịch bệnh có bùng phát lại không, đi nước ngoài về có bị cách ly không, thì những chuyến nghỉ hè ngắn ngày hay một cuộc trốn cuối tuần (weekend getaway) đến những chỗ gần nhà là cách cho những người trẻ giải tỏa cảm giác "cuồng chân" hậu giãn cách xã hội. Vài ý tưởng cho bạn tham khảo nhé: Cùng hội bạn phượt đến cắm trại ở vùng biển, vùng núi gần nơi mình sống. Hay check-in một khách sạn năm sao ngay chính tại Sài Gòn/ Hà Nội/Đà Nẵng để tận hưởng thử cuộc sống luxury với giá kích cầu phải chăng. Hay tham gia các tour đi bộ (walking tour) khám phá thành phố mà trước nay chỉ có khách Tây khách Tàu mua, xem thử nhà mình có gì hay mà khách nước ngoài họ mê vậy.

Chị Nguyễn Ngọc Bích Hạnh, Media Manager, Công ty Heineken Vietnam:

Tôi là một fan bự của Đà Lạt, gần như tháng nào cũng phải đi để thoả nỗi nhớ. Tôi đang tính ngay sau khi nhịp sống trở lại bình thường 90% là sẽ tự thưởng cho mình một chuyến đi Đà Lạt ngay. Lúc này, du lịch trong nước có thể giúp thúc đẩy kinh tế Việt Nam mà lại an toàn hơn, ít ra tôi thấy Việt Nam mình đang kiểm soát dịch tốt hơn nhiều nước khác dù Âu hay Á.

Thời điểm này có thể xem là cơ hội vàng để các bạn khám phá Việt Nam mà không quá đau túi tiền, do các hãng hàng không và khách sạn đang tung ra quá trời deal thơm giá hời. Thậm chí, tôi còn đang tính tận hưởng những deal high-end mà trước nay mình chưa bao giờ dám book vì tiếc tiền. Cơ hội 1-0-2 trải nghiệm đẳng cấp mới.

Đi du lịch trong nước còn có lợi thế là khám phá văn hoá local rất dễ, do chúng ta đều là người Việt. Khi nói chuyện bằng tiếng Việt, bạn sẽ dễ dàng trả giá, hỏi thăm và nghe chia sẻ từ người dân địa phương, chứ không quá phụ thuộc vào các trang review du lịch nữa.

Anh An Huỳnh, Nhà Đầu tư:

Trước đây anh hơi lười đi du lịch trong nước một phần cũng vì dịch vụ và cách giữ gìn của nhà mình. Từng có nhiều chỗ anh đi thấy rất đẹp, về chịu khó viết Facebook để giới thiệu cho bạn bè, xong khoảng hai ba năm sau anh đi lại thì không còn được như xưa. Nhưng tình hình hiện nay thì một kẻ chân chạy như anh không có sự lựa chọn nào khác rồi. Trong năm nay mà buồn chân thì chỉ đi du lịch trong nước thôi, cho an toàn.

Nói khách quan thì về cơ bản Việt Nam mình có nhiều cung đường biển, đường núi rất đẹp, chuẩn gu của một kẻ thích lái xe đi roadshow như anh. Ví dụ như cung đường Vịnh Hy, đỉnh Bạch Mã, Hà Giang, Phú Yên không thua gì Châu Âu, Mỹ hay Nhật đâu. Chỉ mong rằng dịch bệnh này cũng là một cú hích giúp cho du lịch Việt Nam nhìn về bức tranh phát triển dài hạn, từ đó tăng cường quảng bá cũng như bảo tồn thắng cảnh tốt hơn.

Riêng tôi, người viết bài này, thuộc tuýp du lịch để tìm hiểu văn hoá, nên năm nào cũng bay vài chuyến xa xa nhằm nghiên cứu văn hoá Đông Tây cho đã thích. Năm ngoái tôi đến Mỹ, Nga và Miến Điện dài ngày, chưa tính vài chuyến ngắn 2-3 ngày đến Bangkok, Singapore. Nhưng trong thời gian cách ly xã hội nằm nhà làm bạn cùng YouTube, tôi đã khám phá ra được “một chân trời mới lạ” về Sài Gòn qua các video của YouTuber du lịch và ẩm thực nổi tiếng thế giới Mark Wiens (gần 6 triệu follower). Tôi lên ngay kế hoạch là sau khi Sài Gòn hoạt động bình thường trở lại, mình sẽ thực hiện liền cái list “23 điều nên làm ở Sài Gòn” theo video của anh để tận hưởng cảm giác làm một du khách ngay chính tại quê nhà. Chắc chắn sẽ thú vị. Hơn nữa, trong tình cảnh kinh tế đi xuống thế này, dành dụm tiền rồi đem ra nước ngoài tiêu, đặt vào ví người nước ngoài - thì tôi sẽ có một cảm giác tội lỗi vô cùng.

#Vietnam trong các bức hình của bạn để đón đầu làn sóng du lịch 2021

Sau đại dịch, tâm lý khách du lịch sẽ thay đổi. Điều kiện đầu tiên để du khách lựa chọn điểm đến không phải là phong cảnh đẹp và thú vị nữa, mà là yếu tố an toàn và an ninh. Trên truyền thông hay các diễn đàn du lịch có nhiều chia sẻ về tình cảnh khó khăn của du khách phương Tây bị mắc kẹt lại tại Thái Lan hay Singapore ngay giữa kỳ nghỉ của mình, điều này sẽ khiến cho đồng hương của họ nghiên cứu tìm đến những nơi an toàn hơn.

Trong suốt thời gian vừa qua, chính phủ nước mình luôn đặt sự an toàn và sức khỏe của người dân lên hàng đầu. Đây chính là điều hết sức quan trọng với ngành du lịch lấy con người làm trọng tâm. Việc chúng ta xử lý đại dịch Covid-19 nhanh chóng và hiệu quả có thể biến Việt Nam thành điểm du lịch ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương được ưa thích hơn so với các quốc gia như Thái Lan, Singapore, Hong Kong và Úc. Tất nhiên vẫn còn nhiều việc để làm nhằm tận dụng tốt thời cơ vàng này.

Điều cần làm của nhà nước là cải thiện chất lượng dịch vụ, vừa phát triển vừa bảo tồn, khai thác tối đa các thế mạnh sẵn có. Chúng ta đã làm rất tốt trong mảng du lịch nghỉ dưỡng, du lịch sinh thái,... thế còn du lịch mạo hiểm, du lịch “xanh"? Với ¾ địa hình đồi núi, hệ thống sông ngòi chằng chịt, hệ thống hang động kỳ vĩ bậc nhất thế giới, những khu rừng, khu bảo tồn hay vườn quốc gia… tất cả tạo nên một “thiên đường" cho những trái tim yêu khám phá, yêu thiên nhiên. Vậy mà chúng ta còn chưa khai thác hết tiềm năng vô tận của mảng này! Bên cạnh những cái tên đã quá đỗi nổi tiếng trên thế giới như Đà Nẵng, Phú Quốc, Nha Trang…. chúng ta có hàng loạt những điểm đến mới đầy hứa hẹn sẽ trở thành “ngôi sao" của du lịch Việt Nam. Quy Nhơn, Ninh Thuận, Đắk Lắk, những con đường miền Tây sông nước. Chúng ta có thể học tập các những kinh nghiệm các nước khác đã làm, thiết kế các gói tour mới lạ bên cạnh việc ngắm cảnh, như tour leo núi mạo hiểm, tour tìm hiểu tôn giáo, thậm chí là tour rùng rợn vào những công viên trò chơi bị bỏ hoang.

Còn những dân thường nhỏ bé trẻ tuổi như chúng ta làm được gì?

Bên cạnh việc trực tiếp đóng góp vào doanh thu của ngành du lịch nội địa, người trẻ Việt Nam có thể cùng góp sức vào công cuộc tuyên truyền hình ảnh đẹp của Việt Nam ra ngoài thế giới. Mỗi người trẻ là một kênh truyền thông hiệu quả trên mọi “mặt trận" MXH, chúng ta hoàn toàn có thể mang đến cho bạn bè quốc tế thêm nhiều hình ảnh ấn tượng, về các cảnh đẹp, về ẩm thực, về văn hoá, về cuộc sống thường nhật bình yên của đất nước ta.

Vào tháng 10/2019, Tổng cục Du lịch Việt Nam đã tung ra chiến dịch truyền thông #VietnamNOW hướng tới khách nước ngoài, cập nhật một góc nhìn mới trọn vẹn hơn về Việt Nam cho khách du lịch trên toàn thế giới. Ngoài việc quảng bá về ẩm thực Việt Nam, các di sản thế giới UNESCO, những truyền thống văn hoá lâu đời, và phong cảnh thiên nhiên, #VietnamNOW còn làm giới thiệu các trải nghiệm du lịch hiện đại như sân golf cao cấp, khu nghỉ dưỡng sang trọng, khám phá du lịch mạo hiểm và những hoạt động thú vị khác trong thành phố.

Hiện tại, tuy Tổng cục chưa phát động một chiến dịch nào để huy động sức dân giúp quảng bá hình ảnh du lịch Việt Nam, nhưng năm 2020 rồi, đâu cần phải bảo thì thế hệ digital chúng ta vẫn biết cách để những hình ảnh đẹp nhất của nước mình được toả sáng trên mọi ngóc ngách Internet mà. Ngay từ bây giờ, bạn có thể giúp kéo ranking cho #Vietnam trên mạng xã hội bằng cách gõ hashtag này vào các bức hình, video du lịch của mình trên Facebook, Instagram, TikTok nhằm giới thiệu các điểm đến tươi đẹp, các món ăn ngon lành, các nét văn hoá đặc sắc. Hãy biến các trang mạng xã hội mà bạn rành như lòng bàn tay trở thành một cuốn từ điển chi tiết về Việt Nam, vừa xây dựng hình ảnh, vừa là động lực mời gọi du khách book vé đến nước mình.

Du lịch là ngành công nghiệp không khói thu hút ngoại tệ hàng đầu cho Việt Nam. Năm nay, ngoại tệ từ du lịch của chúng ta không được nhiều, nhưng bây giờ chính là lúc mình bắt đầu cùng đất nước phấn đấu để năm sau thu nhiều ngoại tệ hơn!

Lana - Design: Đức Minh | Trí Thức Trẻ